نام سايت

تبلیغات

رمضان در سخن شاعران

سعدی: روزه داران ماه نو بینند و ما ابروی دوست
سعدی در همه قالب های ادبی خود، در حکایت ها، غزل ها، قصاید و قطعات به مفاهیمی چون روزه و رمضان پرداخته است.
شیخ اجل، سعدی، شاعر قرن هفتم هجری، از جمله ادیبانی است در آثارش توجه ویژه ای به روزه و روزه داری و همچنین برکات ماه مبارک رمضان دارد.
او در بسیاری از قالب های ادبی خود شامل حکایت ها، غزل ها، قصاید و قطعات به این مفاهیم می پردازد و توجه خواننده را به ذات روزه داری و جوهره تقواپیشگی در ماه رمضان جلب می کند.

سعدی حکایتی منظوم دارد با نام «حکایت روزه در طفولیت» که در آن اعمال درونی روزه دار را مقدم بر اعمال ظاهری و نخوردن و نیاشامیدن می داند و می گوید:
به طفلی درم رغبت روزه خاست
ندانستمی چپ کدام است و راست
یکی عابد از پارسایان کوی
همی شستن آموختم دست و روی
که بسم الله اول به سنت بگوی
دوم نیت آور، سوم کف بشوی
پس آنگه دهن شوی و بینی سه بار
مناخر به انگشت کوچک بخار
به سبابه دندان پیشین بمال
که نهی است در روزه بعد از زوال
وز آن پس سه مشت آب بر روی زن
ز رستنگه موی سر تا ذقن
دگر دست ها تا به مرفق بشوی
ز تسبیح و ذکر آن چه دانی بگوی
دگر مسح سر، بعد از آن غسل پای
همین است و ختمش به نام خدای
کس از من نداند در این شیوه به
نبینی که فرتوت شد پیر ده؟
بگفتند با دهخدای آن چه گفت
فرستاد پیغامش اندر نهفت
که ای زشت کردار زیبا سخن
نخست آن چه گویی به مردم بکن
نه مسواک در روزه گفتی خطاست
بنی آدم مرده خوردن رواست؟
دهن گو ز ناگفتنی ها نخست
بشوی ای که از خوردنی ها بشست
کسی را که نام آمد اندر میان
به نیکوترین نام و نعتش بخوان
چو همواره گویی که مردم خرند
مبر ظن که نامت چو مردم برند
چنان گوی سیرت به کوی اندرم
که گفتن توانی به روی اندرم
وگر شرمت از دیده ناظرست
نه ای بی بصر، غیب دان حاضرست؟
نیاید همی شرمت از خویشتن
کز او فارغ و شرم داری ز من؟

او در حکایت دیگری که در بوستان، باب پنجم در رضا آمده، چنین می سراید:
شنیدم که نابالغی روزه داشت
به صد محنت آورد روزی به چاشت
به کتابش آن روز سائق نبرد
بزرگ آمدش طاعت از طفل خرد
پدر دیده بوسید و مادر سرش
فشاندند بادام و زر بر سرش
چو بر وی گذر کرد یک نیمه روز
فتاد اندر او ز آتش معده سوز
بدل گفت اگر لقمه چندی خورم
چه داند پدر غیب یا مادرم؟
چو روی پسر در پدر بود و قوم
نهان خورد و پیدا بسر برد صوم
که داند چو در بند حق نیستی
اگر بی وضو در نماز ایستی؟
پس این پیر ازان طفل نادان ترست
که از بهر مردم به طاعت درست
کلید در دوزخ است آن نماز
که در چشم مردم گزاری دراز
اگر جز به حق می رود جاده ات
در آتش فشانند سجاده ات

شیخ اجل در حکایت دیگری که در بوستان باب دوم در احسان آمده، می گوید:
به سرهنگ سلطان چنین گفت زن
که خیز ای مبارک در رزق زن
برو تا ز خوانت نصیبی دهند
که فرزند کانت نظر بر رهند
بگفتا بود مطبخ امروز سرد
که سلطان به شب نیت روزه کرد
زن از ناامیدی سر انداخت پیش
همی گفت با خود دل از فاقه ریش
که سلطان از این روزه گویی چه خواست؟
که افطار او عید طفلان ماست
خورنده که خیرش برآید ز دست
به از صائم الدهر دنیا پرست
مسلم کسی را بود روزه داشت
که درمنده ای را دهد نان چاشت
وگرنه چه لازم که سعیی بری
ز خود بازگیری و هم خود خوری؟

این شاعر قرن هفتم در غزلی با مطلع «نگفتم روزه بسیاری نپاید» چنین می سراید:
نگفتم روزه بسیاری نپاید
ریاضت بگذرد سختی سر آید
پس از دشواری آسانیست ناچار
ولیکن آدمی را صبر باید
رخ از ما تا به کی پنهان کند عید
هلال آنک به ابرو می نماید
سرابستان در این موسم چه بندی
درش بگشای تا دل برگشاید
غلامان را بگو تا عود سوزند
کنیزک را بگو تا مشک ساید
که پندارم نگار سروبالا
در این دم تهنیت گویان درآید
سواران حلقه بربودند و آن شوخ
هنوز از حلقه ها دل می رباید
چو یار اندر حدیث آید به مجلس
مغنی را بگو تا کم سراید
که شعر اندر چنین مجلس نگنجد
بلی گر گفته سعدیست شاید

استاد سخن در غزل دیگری با مطلع «صبحدم خاکی به صحرا برد باد از کوی دوست» می گوید:
دیگران را عید اگر فرداست ما را این دمست
روزه داران ماه نو بینند و ما ابروی دوست
سعدی در غزلی با مطلع «آن به که چون منی نرسد در وصال دوست» می گوید:
ای دوست روزهای تنعم به روزه باش
باشد که در فتد شب قدر وصال دوست
دور از هوای نفس، که ممکن نمی شود
در تنگنای صحبت دشمن، مجال دوست
او در حکایتی با مطلع «در این شهرباری به سمعم رسید» می گوید:
ز من پرس فرسوده روزگار
که بر سفره حسرت خورد روزه دار

همچنین سعدی در غزلی با مطلع «این بوی روح پرور از آن خوی دلبرست» در تشبیهی، انتظار را چون پژواک صدای الله اکبر برای روزه دار توصیف می کند:
بازآ که در فراق تو چشم امیدوار
چون گوش روزه دار بر الله اکبرست
او در یکی از قطعات خود می گوید:
تشنه سوخته در چشمه روشن چو رسید
تو مپندار که از سیل دمان اندیشد
ملحد گرسنه و خانه خالی و طعام
عقل باور نکند کز رمضان اندیشد
همچنین سعدی در غزل با مطلع «درخت غنچه برآورد و بلبلان مستند» می گوید:
کسان که در رمضان چنگ می شکستندی
نسیم گل بشنیدند و توبه بشکستند
شیخ اجل در غزل «سرو چمن پیش اعتدال تو پستست» می گوید:
توبه کند مردم از گناه به شعبان
در رمضان نیز چشم های تو مستست

سعدی در قصیده ای با نام «در وداع ماه رمضان» در وصف برکات این ماه را می سراید:
برگ تحویل می کند رمضان
بار تودیع بر دل اخوان
یار نادیده سیر، زود برفت
دیر ننشست نازنین مهمان
غادر الحب صحبهالاحباب
فارق الخل عشره الخلان
ماه فرخنده، روی برپیچید
و علک السلام یا رمضان
الوداع ای زمان طاعت و خیر
مجلس ذکر و محفل قرآن
مهر فرمان ایزدی بر لب
نفس در بند و دیو در زندان
تا دگر روزه با جهان آید
بس بگردد به گونه گونه جهان
بلبلی زار زار می نالید
بر فراق بهار وقت خزان
گفتم انده مبر که بازآید
روز نوروز و لاله و ریحان
گفت ترسم بقا وفا نکند
ورنه هر سال گل دمد بستان
روز بسیار و عید خواهد بود
تیر ماه و بهار و تابستان
تا که در منزل حیات بود
سال دیگر که در غریبستان
خاک چندان از آدمی بخورد
که شود خاک و آدمی یکسان
هردم از روزگار ما جزویست
که گذر می کند چو برق یمان
کوه اگر جزو جزو برگیرند
متلاشی شود به دور زمان
تاقیامت که دیگر آب حیات
بازگردد به جوی رفته روان
یارب آن دم که دم فرو بندد
ملک الموت واقف شیطان
کار جان پیش اهل دل سهلست
تو نگه دار جوهر ایمان

شهریور ۷ام, ۱۳۸۹ | دسته: دانـستـنـیهای عمـومـی

http://www.nazpatogh.com/wp-content/uploads/2012/11/123.gif

http://www.nazpatogh.com/wp-content/uploads/2013/08/%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D9%86%D8%A7%D8%B2.jpg لینک های ارسالی شما

http://www.nazpatogh.com/wp-content/uploads/2013/08/%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D9%86%D8%A7%D8%B2.jpg مبارزه خونین بوکسور ایرانی! + تصاویر تماشایی

http://www.nazpatogh.com/wp-content/uploads/2013/08/%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D9%86%D8%A7%D8%B2.jpg پیشنهاد بی شرمانه یک اسپانسر به خانم های بسکتبالیست ایران!

http://www.nazpatogh.com/wp-content/uploads/2013/08/%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D9%86%D8%A7%D8%B2.jpg کلیپ دیدنی از زدن سر با شمشیر در عربستان!

http://www.nazpatogh.com/wp-content/uploads/2013/08/%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D9%86%D8%A7%D8%B2.jpg خرید و فروش دختران برای ازدواج!

» جدیدترین های سایت ... «

http://www.nazpatogh.com/wp-content/uploads/2012/11/123.gif

http://www.nazpatogh.com/wp-content/uploads/2013/08/%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D9%86%D8%A7%D8%B2.jpg لینک های ارسالی شما

»» وبگـــردي : جذابتــرين مطالب اينتــرنت را از دست ندهيد ...

لعیا زنگنه در لباس نظامی!!! +تصاویر جديد

بازیگران مشهور ایران در مراسم! +تصاویر جديد

بهنوش بختیاری در فیلم همسرش! +عکس جديد

عکس های دیدار والیبال بازیگران زن ایران با تیم متین! +تصاویر جديد

خرید و فروش دختران برای ازدواج!!! جديد

کلیپ ته خنده از تفریح عرب ها در خیابان ها! جديد

مجازات وحشتناک جاسوس اسرائيل در غزه !!! + تصاوير بالاي 18 سال جديد

کليپ وحشتناک زدن سر با شمشير در عربستان !!! (18+) جديد

فتواي جديد فقها درباره ازدواج موقت دختران!!! جديد

مبارزه خونين بوکسور ايراني!+تصاوير (??+) جديد

پيشنهاد بي شرمانه يک اسپانسر به دختران بسکتباليست ايران!!! جديد

تفريحات مايه دارها در ايران!+ تصاوير جديد

پدر و پسرهاي موسيقي در ايران را ميشناسيد + عکس جديد

دختر 1 ساله اي که شبيه پيرزن 80 ساله شده!!!+تصاوير جديد

گرانترين و زيباترين ماشين عروس جهان در اصفهان!+تصاوير جديد

»» ورود به آرشيو مطالب جذاب ...


کلیپ های جدید

 
20136